“College” và “University” là hai trong số những mô hình trường học phổ biến tại Mỹ sau tốt nghiệp Trung học Phổ thông.
So sánh giữa “College” và “University” tại Mỹ
Điểm giống nhau:
- Cao đẳng và Đại học ở Mỹ có sự tương đồng về chương trình học cũng như chất lượng giáo viên và quy mô giáo dục.
- Cao đẳng và Đại học ở Mỹ đều được đầu tư kỹ lưỡng về Chất lượng đào tạo, Chương trình và cơ sở vật chất…
- Không có sự phân biệt cao thấp nào giữa trình độ cao đẳng và đại học.
Điểm khác nhau:
- Những từ “College” và “University” có ý nghĩa khác nhau ở các nước nói Tiếng Anh. Tại Canada, các trường cao đẳng và đại học thường là các tổ chức khác nhau.
- Cao đẳng thường có nhiều chương trình khác nhau so với các trường đại học.
- Các trường đại học tập trung vào các chương trình học thuật và chuyên nghiệp. Cao đẳng tập trung hơn vào sự nghiệp đào tạo nghề.
Nghĩa của từ College
Khi đi cùng thuật ngữ “University”, “College” sẽ được dịch nôm na là Cao đẳng. Tuy nhiên ở các nước như Hong Kong, New Zealand, South Africa (Nam Phi) hay Ireland (Ai-len), từ này được sử dụng như Trường THPT. Ở Canada, từ này đồng nghĩa với các chứng chỉ hay chương trình Sơ cấp liên quan đến các ngành Thương mại hay đôi khi còn được sử dụng cho chương trình Nghệ thuật.
Do hệ thống giáo dục ở Mỹ khác với Việt Nam, nên không thể mặc nhiên khẳng định chất lượng giảng dạy và chất lượng sinh viên đầu vào của College kém hơn University. Ví dụ điển hình là Dartmouth College luôn nằm trong top các bảng xếp hạng trường ở Mỹ hay Boston College xếp hạng cao hơn Boston University dựa theo US News.
Ngoài ra, các trường còn được xếp hạng theo ngành học, chất lượng của chương trình cao học/tiến sĩ, chương trình học trực tuyến… Cho nên khi chọn trường ở Mỹ thì không thể mặc định University giỏi hơn College. Thay vì suy nghĩ là bạn sẽ vào trường University hay College, bạn nên tham khảo thứ hạng của trường theo nhiều khía cạnh khác nhau.
Đặc biệt khi 1 sinh viên Mỹ nói “I am going to college” hay “I am in college”, thì bạn này có thể ám chỉ là theo học trường College/College hoặc University/University. Do đó, “a college degree” hay “a Bachelor’s degree” được hiểu là tấm bằng Cử nhân từ một trong 2 loại trường. Và 2 loại trường này đều có thể là công lập hoặc dân lập.
College được chia làm 4 loại nhỏ:
- College chuyên nghiệp (chương trình 4 năm);
- Các trường College thông thường (chương trình 2 năm) bao gồm các lĩnh vực “College Cộng Đồng” (Community Colleges), “College sơ cấp” (Junior Colleges) hay “College Công nghệ” (Technical Colleges).
Trường Cao đẳng
- Cao đẳng mỹ thuật ứng dụng và công nghệ có cấp bằng cho cả chương trình học toàn thời gian lẫn bán thời gian. Nhiều người cũng cấp bằng cử nhân khi học tập ở những trường này
- Cao đẳng có xu hướng định hướng nghề nghiệp cho sinh viên nhiều hơn và kĩ hơn so với đại học. Điều này đồng nghĩa với việc các trường cao đằng thường xuyên cung cấp cho các bạn sinh viên cơ hội được thực tập và thực hành nhiều hơn.
- Cao đẳng cũng có sẵn chương trình nghề và đào tạo nghề, đào tạo ngoại ngữ và nâng cấp kỹ năng. Một số trường cao đẳng ở miền đông Canada tập trung vào nông nghiệp, khoa học, nghệ thuật hoặc các chương trình quân sự.
- Bên cạnh đó, sĩ số mỗi lớp của Cao đẳng thường ít hơn nhiều so với Đại học nên mức độ tương tác giữa giáo viên và sinh viên cao hơn.
Trường Cao đẳng Cộng đồng Edmond, Seatle, Washington
Trường Đại học
- Các trường Đại học ngoài chương trình đào tạo cử nhân còn có các chương trình đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ… Mặc dù nhận được tài trợ từ Bộ Đào tạo, Các trường Đại Học hầu như đều tự quản và tự điều chỉnh chương trình riêng của mình: tuyển sinh, giảng viên và công tác dạy – học.
- Chương trình cử nhân đại học thường mất 3-4 năm để hoàn thành, nếu bạn học toàn thời gian. Thông thường học thêm một năm thứ tư là điều kiện cần thiết nếu bạn muốn đi đến một chương trình sau đại học (Thạc sỹ). Nhiều trường đại học cho phép sinh viên kết hợp các môn học (ví dụ, một Cử nhân Khoa học với Hóa học và Sinh học) vào một môn chính “kép”.
- Nhiều trường đại học cũng cung cấp các chương trình cao học về y tế, nha khoa và pháp luật. Trong một số trường hợp, bạn có thể bắt đầu các chương trình này sau 2 hoặc 3 năm học đại học.
Trường Đại học Công Lập California, Sacramento
Các bạn sinh viên học Cao đẳng vẫn có thể chuyển tiếp lên với chương trình “2+2” (2 năm Cao Đẳng + 2 năm Đại học). Tại Mỹ, có hơn nửa số sinh viên Đại học được chuyển tiếp từ hệ Cao đắng, trong đó có rất nhiều sinh viên vào được ĐH Harvard, Michigan hay Stanford.. Ở Mỹ, khái niệm Cao Đẳng và Đại học không có ý nghĩa phân biệt trình độ cao thấp, mà chỉ tượng trưng cho những định hướng khác nhau của người học.
Ngành học
Ở Mỹ, cả College và University đều cung cấp nhiều ngành học như Kĩ sư, Thương mại hay Công nghệ… Nhưng các trường University thường lớn hơn và có nhiều sinh viên hơn, do đó các ngành học và lớp học cũng phong phú hơn.
Khi theo học các trường College chuyên nghiệp, bạn sẽ nhận được bằng tương tự như University (Bachelor’s degree). Khi theo học các trường College thông thường, bạn sẽ nhận được bằng College đại cương (Associate degree). Đa số bằng College đại cương không thể tương đương với bằng Bachelor’s degree, tuy nhiên bằng này lại có thể giúp bạn chuyển tiếp lên University hoặc College chuyên nghiệp dễ dàng.
Một trường University của Mỹ có thể hàm chứa nhiều trường College chuyên nghiệp, nhưng không có khái niệm ngược lại. Ví dụ như Harvard University hàm chứa Harvard College. Trường Harvard College ám chỉ cơ sở giáo dục cho cấp bậc University, còn trường Harvard University bao gồm cấp bậc University và sau University. Ngoài ra, thường chỉ có University mới có trường Y (Medical school), Kinh doanh (Business school), và Luật (Law school).
Quy mô lớp học
Ở môi trường University có nhiều sinh viên hơn ở lớp College, đôi khi một lớp University có thể đông gấp 5 lần (đến 150 sinh viên) so với một trường College. Tuy nhiên, cũng có những trường University quy mô nhỏ (từ 15 đến 20 sinh viên) như ở California Lutheran University hay University of Fort Smith-Arkansas.
Các trường College chuyên nghiệp nhỏ thường liên kết thành cụm để sinh viên có thể đăng ký học tại nhiều trường cùng một lúc. Việc học “xuyên-trường” này cũng khá thú vị vì bạn chỉ trả tiền cho 1 trường nhưng lại được trải nghiệm nhiều trường khác. Ví dụ là cụm College ở Fenway, Boston (Colleges of the Fenway). Cụm này bao gồm 6 trường College chuyên nghiệp. Từng trường đều có thế mạnh khác nhau về sinh học (Emmanuel College), nghệ thuật (Massachusetts College of Art and Design), dược và sức khoẻ (Massachusetts College of Pharmacy and Health Sciences), kinh doanh và nữ quyền (Simmons College), kỹ thuật và công nghệ thông tin (Wentworth Institute of Technology), và giáo dục (Wheelock College).
Thời gian học tập
Điều giống nhau giữa các trường University và trường College chuyên nghiệp là sinh viên có thể có được tấm bằng Cử nhân hay Cử nhân chuyên ngành sau 4 năm học. Với một số trường ở Mỹ, sinh viên có thể vừa học College chuyên nghiệp vừa học University cùng lúc. Chẳng hạn, ngành Toán ở Ohio State University cũng là “thành viên” của Colleges of the Arts and Sciences thuộc trường University này.
Ở University, sinh viên cũng có thể tham gia các bằng cấp cao hơn chẳng hạn như Thạc sĩ hay Tiến sĩ còn ở đại đa số các College chuyên nghiệp, bạn sẽ kết thúc khóa học sau bốn năm để lấy bằng cử nhân, không hơn. Tuy nhiên hiện nay một số trường College chuyên nghiệp đang mở rộng và bắt đầu có các chương trình sau University (Thạc sĩ, Tiến sĩ, Sau tiến sĩ, v..v..). Ví dụ như trường Simmons College ở Boston,College of William and Mary ở Virginia, hay St. Joseph’s College ở New York.
Sinh viên Mỹ sẽ nói “I am going to graduate school” để ám chỉ việc theo học cấp bậc sau University. Một số trường University có chương trình chuyển tiếp thẳng từ cấp cử nhân lên thạc sĩ/tiến sĩ và thời gian học sẽ được rút gọn đáng kể.
Học phí
Trung bình, mức học phí của trường College cộng đồng là từ 9.200 USD/năm và khoảng từ 15.000 USD/năm trở lên cho trường University. Một số trường University có thể có mức học phí chỉ khoảng 10.000 USD mỗi năm, hay 9.000 USD mỗi năm như trường Louisiana Tech University. Các trường University công lập của từng tiểu bang cũng có mức chi phí rẻ hơn (tên của các trường này là University of “tên tiểu bang”, ví dụ như University of Washington)
Thông thường, những người chọn học University ở Mỹ đều đa số chọn các trường xa nhà để tận hưởng “đời sống sinh viên” trọn vẹn. Nhưng đối với một số sinh viên sống và lớn lên tại một tiểu bang nhất định thì việc theo học University công lập của tiểu bang đó là hợp lí vì mức học phí sẽ rẻ hơn rất nhiều so với đi qua nơi khác học.
Trường Cao đẳng cộng đồng North Seattle, Seattle, Washington
